HET
WEER,
NADER VERKLAARD
de (oudere) verhalen
zijn soms niet meer helemaal up to
date,
onze excusses daarvoor,
red.
Temperatuurschalen
In Nederland en de meeste andere
landen in de
wereld
wordt
de temperatuur
vermeld in graden
Celsius.
Dat geldt ook voor
de temperatuurvermeldingen
op
Teletekst.
In Engeland en de
Verenigde
Staten
wordt de
temperatuur ook
opgegeven
in
graden Fahrenheit, een
schaal die we ook in ons land
nog wel
op thermometers
tegenkomen.
De thermometer is eind 16e
eeuw in Italië
uitgevonden door
Galilei.
Het duurde ruim een
eeuw
voordat een goede
schaalverdeling werd ingevoerd.
De
thermometers waren
eerst
gevuld met
water en
later
met
alcohol. Betrouwbaar waren die primitieve
thermometers,
ook
wel
thermoscopen
genoemd, niet.
Gabriel Fahrenheit
(16 mei 1686-1736)
maakte
indertijd
in Amsterdam
de eerste
betrouwbare thermometers
ter
wereld.
Hij gebruikte als eerste
kwik en de glazen buis
sloot hij aan de bovenkant af,
zodat
zijn
thermometer
niet
reageerde op
luchtdrukveranderingen.
Getallen met
een
minteken waren in zijn tijd ongebruikelijk
en
daarom zette
hij
0 graden bij de
laagste
temperatuur in een
mengsel
van ijs, zout en
salmiak. Bij de gemiddelde lichaams-
temperatuur van een
mens zette
hij
100 graden.
De Zweedse
natuurkundige Anders Celsius
(1701-1741)
zette
op zijn
thermometer 0 graden
bij het
kookpunt en
100 graden bij het
vriespunt
van
water.
Zijn opvolger,
de
Zweedse
astronoom
Strömer, draaide de
getallen om
en plaatste
0 graden
bij het
vriespunt en
100
graden het
kookpunt van water.
Om verwarring te voorkomen is men die
verdeling de
schaal van Celsius
blijven noemen.
In de wetenschap
wordt
ook gerekend met de schaal van
de
Britse
natuur-
kundige
Kelvin
(1824-1907).
Hij plaatste 0 graden
bij
het
absolute
nulpunt, vergelijkbaar
met -273 graden
Celsius.
In de 18de
eeuw
bestonden
er
tientallen
verschillende
schaalverdelingen
voor de
temperatuur,
maar alleen
Celsius, Fahrenheit en
Kelvin hebben het
overleefd.
Om Fahrenheit in Celsius
om te
rekenen,
moet men
32 graden aftrekken
van
het
aantal
graden
Fahrenheit;
dat getal vermenigvuldigen met vijf en de
uitkomst
vervolgens
delen door negen.
Een temperatuur
van
59 graden
Fahrenheit
komt dus
overeen
met
15 graden
Celsius
(voor een eenvoudig
schema zie bij
"tabel
Celsius -
Fahrenheit".
Zie hier bij: Schaal van Beaufort (windkracht
0-12)
en
omrekentabel graden Celsius / Fahrenheit.
In de weerstaatjes op
internet en op
Teletekst worden de
minimumtemperaturen
gegeven over
de
periode van 20
tot
8 uur
zodat die
waarden steeds
gelden
voor
de
afge-
lopen
nacht.
Voor de
statistiek
bepaalt
het
KNMI de uiter-
ste
waarden
van de
temperatuur van een
dag
volgens
internationale
afspraken over het
etmaal
0 tot
24 uur
universal
Time. Dat komt bij ons overeen met
's nachts
2 uur
zomertijd en 1 uur wintertijd.
KNMI / Weer Servicedienst Leeuwarden/Wytgaard