HET WEER, NADER VERKLAARD
de (oudere) verhalen zijn soms niet meer helemaal up to
date, onze excusses daarvoor, red.

Warmte in januari

Zacht winterweer hangt vaak samen met wind en regen.
In deze tijd zijn extreem hoge temperaturen niet in de
eerste plaats het gevolg van de zon, maar veel meer
door aanvoer van zachte lucht. De hoogste waarde van
de temperatuur kan in de winter dan ook op elk moment
van de dag worden bereikt en zelfs midden in de nacht
voorkomen. Stormdepressies brengen grote hoeveel-
heden lucht in beweging en bij nadering van zo'n lage
rukgebied wordt meestal zachte lucht aangevoerd.
Onder gunstige weersomstandigheden kunnen in januari
in ons land temperaturen van 10 tot 14 graden worden
gemeten. Normaal (gemiddeld over het tijdvak 1991-
2020) loopt de maximumtemperatuur uiteen van
ongeveer 5 graden begin januari tot ongeveer 6 graden
aan het einde van die maand. De minimumtemperatuur
ligt in deze tijd van het jaar gewoonlijk enkele tienden
van graden boven het vriespunt. De Bilt registreerde op
13 januari 1993 een maximumtemperatuur van
15.1 graden, voor januari de hoogste temperatuur sinds
het begin van de metingen. In het zuiden zijn in januari
ooit nog hogere temperaturen gemeten van 15 à
16 graden. Op 16 januari 1947 werd in Maastricht een
maximumtemperatuur gemeten van 17.2 graden.
Warmer is het in deze tijd in ons land nooit geworden.
Het warmterecord was een unieke uitschieter in de op
één na koudste winter van de meetreeks. Drie weken
later werd de 9e Elfstedentocht gereden.

Omdat er bij een sterke aanvoer van zachte lucht in
januari meestal weinig verschil is tussen de temperatuur
's nachts en de temperatuur overdag kan de temperatuur
dan soms een heel etmaal boven de 10 graden blijven.
Op 9 januari 2007 werd in De Bilt een minimum-
temperatuur gemeten van 11.8 graden, de warmste
januarinacht sinds tenminste 1901. Ook de jaren 1998,
1999, 2005, 2007 en 2012 begonnen zeer zacht.
Op 9 januari 2007 registreerde De Bilt een maximum
van 13.7 graden, op 5 januari 1999 werd 13.5 graden
gemeten. Oost Maarland (L) meldde toen 16.4 graden,
uniek zulke warmte in het begin van het jaar. In het
zuiden lagen de temperaturen in die maand drie dagen
achtereen rond 15 graden. De eerste tien dagen van
januari 2007 vormden met gemiddeld 8.8 graden de
warmste decade. De eerste decade van januari 2012
leverden een gemiddelde op van 7.9 graden en was op
drie na de warmste van januari. Aan het einde van de
maand sloeg het weer om zodat de maand eindigde
met vrieskou. De eerste tien dagen van januari 2013
hadden in De Bilt een gemiddelde temperatuur van
7.7 graden tegen 3.6 graden normaal (gemiddeld over
1991-2020). Daarmee staat de eerste decade van
2013 op een gedeelde 5de plaats van de warmste
periodes sinds 1901.