HET WEER, NADER VERKLAARD
de (oudere) verhalen zijn soms niet meer helemaal up to
date, onze excusses daarvoor, red.

Extremen in veranderend klimaat

Ontwerpcriteria voor veiligheid in de samenleving
worden vaak gebaseerd op waarnemingen en ge-
gevens van extreme gebeurtenissen in het huidige
klimaat. Het gaat in het algemeen om gebeurtenissen
die slechts eens in de tien jaar voorkomen of zeer zeld-
zame gebeurtenissen met een herhalingstijd van eens
in de tienduizend jaar. Meetreeksen zijn echter zelden
langer dan 100 jaar en meestal veel korter. Daarom is
het voor klimaatonderzoek noodzakelijk met behulp
van statistische methodes berekeningen te maken die
verder reiken dan de lengte van de meetreeks.
Dat wordt extrapolatie genoemd. De reeks wordt als
het ware voortgezet tot buiten het eigenlijke bereik zo-
dat de extremen over een langere tijd kunnen worden
verdeeld met herhalingstijden die buiten de meetreeks
vallen. Daarbij wordt voor het gemak vaak uitgegaan
van een klimaat dat niet verandert. Dat lijkt echter niet
langer houdbaar, nu het Klimaatpanel van de Verenigde
Naties ervan uitgaat dat bepaalde extremen vaker zul-
len voorkomen en meer en meer intens zullen worden.

Het is mogelijk om in het onderzoek rekening te houden
met veranderingen in de frequentie en sterkte van extre-
men.In samenwerking met verschillende internationale
instellingen onderzoekt het KNMI de benodigde statis-
tische methodes. Bovendien wordt nagegaan of lokale
extremen, die moeilijk in klimaatmodellen zijn te vangen,
gekoppeld kunnen worden aan grootschalige verschijn-
selen die wel goed door klimaatmodellen worden nage-
bootst. Uitspraken over zeer zeldzame gebeurtenissen
zijn onzeker. Dat is onvermijdelijk ook door de onzeker-
heid over toekomstige klimaatveranderingen.
Statistische methodes nodig om de meetreeksen te
verlengen maken de onzekerheden groter. Een voor-
beeld van extremen-statistiek is het berekenen van de
zeldzaamheid van extreem zware stormen.
De kritische waterstand die onze zeedijken aan
kunnen mag volgens de bestaande wettelijke normen
eens in de tienduizend jaar worden bereikt. Klimaat-
onderzoekers kunnen op grond van gegevens over
zware storm en stormvloed bij benadering berekenen
bij welke windsnelheden dergelijke extreme water-
standen bereikt worden.