HET
WEER,
NADER VERKLAARD
de (oudere) verhalen
zijn soms niet meer helemaal up to
date,
onze excusses daarvoor,
red.
Dit verhaal stond vorig jaar rond 19 februari op
de site van
het KNMI en deze site. Dat na bijna precies een jaar later de
ongeveer
zelfde situatie zich zou voordoen was natuurlijk
niet te
voorzien. Graag wil ik u nogmaals van deze toch wel
zeer
bijzondere situatie op de hoogte brengen,
Weerman Siep de Boer.
Met zevenmijlslaarzen de lente in?
19 februari
2025 een laatste dag met
snijdende
oostenwind,
kou en een sneeuwdek in
het noorden van
het land. En dan
de komende
dagen met een grote stap
de lente in?
Naar
verwachting komt de maximum-
temperatuur in
De
Bilt deze week uit rond de 16 graden,
een sprong
van maar
liefst 13 graden in drie dagen tijd.
Hoe zeldzaam is zo'n
sprong eigenlijk?
De wind gaat draaien
De late winter is een seizoen waarin de
temperatuur
verrassend snel kan veranderen.
Beide kanten op
trouwens,
zowel omhoog als
omlaag. Mede doordat de
dagen alweer
flink
langer zijn dan in december en de zon
hoger aan
de
hemel staat, kan een draaiing van de wind
van
oost naar
zuid de temperatuur flink doen
stijgen.
Dat zien we de
komende dagen
gebeuren.
De grootte van 3-daagse temperatuursprongen
We berekenen voor alle dagen sinds 1961 de
verandering
in maximumtemperatuur in De Bilt in
drie
dagen tijd.
In afbeelding 1 zie je dat
gemiddeld over de
hele periode de
grootte van de
sprongen afhangen van
de tijd van het jaar.
De
gemiddelde grootte varieert van
ongeveer 2.5
graden in
oktober tot 4 graden in mei.
Maar
daaromheen komen grote
uitschieters voor.
De
grootste uitschieter vond plaats tussen
28 en
31
december 1978. Op 28 december haalde het kwik
nog 10.6 graden, maar drie dagen later vroor het
overdag
nog 9.5 graad, maar liefst 20.1 graden
lager.
Eventueel afbeeldingen aanklikken s.v.p.
van de sprong in maximumtemperatuur in De Bilt in
drie dagen tijd in de periode 1961-2020 voor iedere
dag van het jaar. İknmi
maximumtemperatuur in drie dagen tijd beneden een
bepaalde waarde blijft, berekend over alle
winterdagen in de periode 1961-2024. İknmi
De kans op een sprong van 13 graden
We nemen alle winterdagen sinds 1961 en
tellen hoe
vaak
een bepaalde temperatuursprong
voorkomt.
We ordenen
ze van kleine naar grote
sprongen, tellen
het aantal dagen
met een sprong
kleiner dan een
bepaalde waarde bij
elkaar op en
maken daarvan een
grafiek (zie afbeelding 2).
De
hoogste waarde is
20.1 graden, 100 procent van
de
dagen zit hier dus
onder. De helft van de
dagen heeft een
sprong kleiner
dan 2.5 graad. De
kans op een sprong van
13 graden is 0.14
procent. Oftewel, die komt gemiddeld
eens in de
ongeveer 700 dagen voor, dus ongeveer
eens
in de
acht winters. Redelijk zeldzaam dus.
Heeft klimaatverandering invloed?
We zien de echt
koude dagen in rap tempo uit
Nederland
verdwijnen door de opwarming van de aarde.
Je verwacht
daardoor dat de kans op grote
sprongen in
de winter af
gaat nemen. In de
meetgegevens zien we
wel een hint dat
de hele
grote sprongen iets lijken af te
nemen, maar het
is
nog te vroeg om dit met zekerheid te
zeggen.
De komende
dagen gaan we in elk geval van
winterjas naar zonder jas
en ook de komende
jaren gaan
we dat waarschijnlijk nog
wel vaker
meemaken.