HET WEER, NADER VERKLAARD
de (oudere) verhalen zijn soms niet meer helemaal up to
date, onze excusses daarvoor, red.

Barometer

De meeste barometers, instrumenten waarmee de lucht-
druk wordt gemeten, hebben aanduidingen als 'mooi',
'bestendig', 'veranderlijk', 'regen' en 'storm. Het weer kan
echter heel anders zijn dan de barometer aanwijst.
Die vermeldingen dateren uit vorige eeuwen, toen er nog
weinig bekend was over het verband tussen het weer en
de luchtdruk. Een hoge druk van 1030 of 1040 hectoPas-
cal (hPa) betekent niet altijd zonnig weer. Het kan dan
ook mistig zijn of regenen. Meestal blijft de neerslag bij
een hoge luchtdruk beperkt tot hooguit enkele millimeters,
maar er zijn situaties voorgekomen dat bij een luchtdruk
van 1030 hPa uit een bui 10 tot 15 millimeter viel.
Omgekeerd kan het in een lagedrukgebied zonnig, droog
en rustig zijn. Het hangt er vooral vanaf waar het centrum
van het drukgebied ten opzichte van het land ligt.
Afhankelijk daarvan kan ons land zich bevinden in vocht-
ige lucht met bewolking of mist of in droge lucht met vol-
op zon. De kracht van de wind wordt bepaald door de ver-
schillen in druk. Als die verschillen over een grote afstand
klein zijn waait het weinig en maakt het niet uit of de lucht-
druk hoog of laag is. Toch is de kans op neerslag bij een
lage luchtdruk in het algemeen groter dan bij hoge druk.

Uit vergelijkingen van dagelijkse barometerstanden en
het weer blijkt de kans op neerslag bij lage druk van 990
hPa 80% te zijn. Dat betekent dat er in acht van de tien
gevallen regen of sneeuw valt. Bij 1000 hPa is de neer-
slagkans 70%, bij 1010 hPa 40% bij 1020 hPa 20% en
bij een hoge druk van 1030 hPa slechts 10%. Snelle ver-
anderingen van druk gaan meestal vergezeld van veel
wind of zijn de voorbode van een storm. Als de stand van
de barometer snel oploopt of daalt betekent dat meestal
dat et weer gaat veranderen. Uit onderzoek naar het ver-
band tussen de barometerstand en het weer blijkt dat in
80% van de gevallen een stijgende luchtdruk leidt tot een
weersverbetering en een dalende luchtdruk tot slechter
weer. De luchtdruk wordt herleid naar zeeniveau.
De barometer kan het best worden ingesteld op de lucht-
druk van het weerstations in de naaste omgeving.
Kwikbarometers, zoals de contrabarometer van Huygens,
zijn niet af te regelen. De stand die dit type barometers
aangeeft is vooral afhankelijk van de hoogte van de woon-
plaats en zal iets afwijken van de luchtdruk in de weerrap-
porten. De luchtdrukafname met de hoogte is gemiddeld
1 hPa per 8 meter. Op 40 m. hoogte wijst de Huygens
barometer dus 5 hPa lager dan op zeeniveau.